Jesień rok 1902 syberyjska osada Wiercholeńsk. Zesłaniec, 23 letni Lejb Dawidowicz Bronstein melduje policji, że jest chory. Policjanci codziennie zaglądają do niego, zawsze leży na boku twarzą dościany. Pewnego dnia przyglądają się uważniej i okazuje się, że zamiast skazanego leży manekin. W tym czasie Bronstein jest już daleko w drodze do Irkucka, schowany pod słomą w chłopskim wozie.
Jego przyjaciele wyposażyli go w walizkę pełną ubrań i niewypełniony paszport. W rubryce nazwisko wpisuje Trocki, prawdopodobnie z od niemieckiego słowa oznaczającego “opór”. Od tego momentu Lejba Dawidowicza Bronsteina wszyscy poznają jako Lwa Trockiego przydomek “Pióro” od jego łatwości pisania.
W ciągu czterech lat więzienia i syberyjskiego zesłania, Trocki brał aktywny udział w ruchu rewolucyjnym, pisząc artykuły do podziemnej prasy. Będąc na zesłaniu śledził wydarzenia dzięki literaturze, która była przemycana do Wiercholeńska z Londynu i Genewy.
Szczególną uwagę Trockiego przykuła broszura zatytułowana “Co zrobić?” mało znanego ideologa W.I. Lenina. Właśnie ta broszura przyczyniła się do wzmocnienia chęci ucieczki z Syberii. W broszurze Lenin przekonywał, że elitarna kadra profesjonalistów powinna objąć kontrolę nad rewolucją proletariacką. Sam Trocki się nie do końca z tym zgadzał ale uznał Lenina za przywódcę jakiego w danej chwili potrzebują.
Po ucieczce z zesłania Trocki udał się do Londynu, gdzie odrazu udał się do mieszkania Lenina. Żona Lenina, Nadieżna Krupska, otworzyłą drzwi i wykrzyknęła gdy go zobaczyła: “Pióro przyszedł!”. Tego październikowego ranka 1902 roku Lew Trocki został przyjęty przez Włodzimierza Ilicza Lenina jako jego towarzysz i protegowany.
Do roku 1907 przebywał na emigracji. W 1917 roku został członkiem partii bolszewickiej, był Przewodniczącym Piotrogrodzkiej Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich, jak również jednym z przywódców bolszewickiego zbrojnego przewrotu.
Źródło: “Nasze Czasy. Ilustrowana Historia XX Wieku” pod redakcją Lorraine Glennon. Grupa Wydawnicza Bertelsmann.
W Afryce Wschodniej kolonie Rodezja Północna i Południowa oddzieliły się od Wielkiej Brytanii (Północna w 1964r. – Południowa w 1965r.) i wkroczyły na zupełnie inne ścieżki. Pierwsza uzyskała niepodległość jako rządzona przez czarnych Republika Zambii. Druga jednostronnie ogłosiła się rządzonych przez białych państwem – Rodezją. Różnice między tymi dwoma nowymi państwami spowodowane głównie były względami demograficznymi (biała mniejszość Rodezji była liczniejsza i lepiej prosperująca gospodarczo niż zambijska), a także zdecydowanie odmiennymi charakterami swoich przywódców, prezydenta Zambii Kenneth’a Kaundy oraz premiera Rodezji Ian’a Smith’a.
Mimo iż Kaunda był przez jakiś czas więziony w 1959 roku za kierowanie zbrojnym Afrykańskim Kongresem Narodowym Rodezji Północnej (wzorowanym na Afrykańskim Kongresie Narodowym, którego był sekretarzem generalnym), jedyną jego zbrodnią było prowadzenie skutecznej kampanii nieposłuszeństwa obywatelskiego przeciwko rządom Brytyjczyków. Podczas negocjacji w sprawie niepodległości wypowiadał się pojednawczym tonem, próbując złagodzić niechęć 3,6 milionów czarnoskórych mieszkańców kolonii do białej populacji (liczącej około 75 tysięcy obywateli), uspokoić obawy białych przed rządami czarnoskórych obywateli, a także zażegnać animozje etniczne. Smith, przeciwnie, zapowiadał zdecydowane nieprzejednanie w stosunku do Wielkiej Brytanii (która nalegała na rządy większości jako wstępny warunek niepodległości; Smith ogłosił ją bezprawnie), oraz w stosunku do 4 milionów czarnych mieszkańców kolonii, którzy byli 16 razy liczniejsi od białych.
Rządy Smith’a sprowadziły na Rodezję międzynarodowe sankcje i wojnę domową. W Zambii, zagrożony wrogością ze strony RPA i Rodezji oraz wewnętrznymi zaburzeniami wywołanymi biedą, Kuanda narzucił krajowi w 1972 roku model monopartyjny. Wycofał się z życia publicznego w 1991 roku, wkrótce po zalegalizowaniu opozycji politycznej.
Smith utracił władzę w 1980 roku, a Rodezja stała się niepodległym, rządzonym przez większość państwem Zimbabwe.
Władysław Anders urodził się 11.08.1892 roku w Błoniach koło Warszawy, zmarł 12.05.1970 roku w Londynie. Zawodowy oficer, 1914-17 oficer kawalerii w armii rosyjskiej, 1917 służył w 1 Korpusie Polskim w Rosji, od 1918 w Wojsku Polskim, 1936 generał, od 12.09.1939 dowódca Nowogródzkiej Brygady Kawalerii, następnie grupy operacyjnej kawalerii, radziecki jeniec wojenny, 1941 wolniony po zawarciu układu polsko-radzieckiego, dowódca: 1941-42 Armii Polskiej w ZSRR, 1942-43 Armii Polskiej na Wschodzie, w Afryce i we Włoszech, 1946-54 Naczelny Wódz i Generalny Inspektor Sił Zbrojnych RP; po wojnie na uchodźstwie w Londynie.
“Ogłoszone obecnie (w Niemczech) antysemickie ustawy segregacyjne przywodzą na myśl czasy średniowieczne” – napisał na temat wprowadzonych ustaw norymberskich brytyjski dziennikarz. W istocie owe dekrety, podpisane przez Hitlera 15 września 1935 roku, stanowiły dopiero zapowiedź późniejszego koszmaru, jaki stał się udziałem europejskich Żydów.
Ustawy norymberskie pozbawiły praw obywatelskich ponad 600 tysięcy niemieckich Żydów ( a w późniejszych latach miliony w krajach, które znalazły się pod niemiecką okupacją), były pierwszym etapem hitlerowskiego “ostatecznego rozwiązania” – czyli eksterminacji wszystkich europejskich Żydów. W Niemczech uchwalono prawa “o obywatelstwie Rzeszy” oraz “o ochronie czci i krwi niemieckiej”. Na mocy tych ustaw pozbawiono Żydów niemieckiego obywatelstwa (praw wyborczych, zajmowania urzędów państwowych, a nawet wywieszania niemieckiej flagi).
Żydzi nie mogli odtąd wykonywać pewnych zawodów oraz wchodzić w związki małżeńskie i towarzyskie z nie-Żydami. Zakazy te obejmowały rónież osoby z domieszką krwi semickiej. Zawarte wcześniej małżeństwa mieszane uznawano za nieważne. Ludzi, którzy nie rozwodzili się z żydowskimi partnerami, więziono. Owe próby narzucania “czystek rasowych” nie powstrzymały podczas wojny niemieckich żołnierzy przed gwałceniem kobiet pochodzenia semickiego.
Ustawy norymberskie zepchnęły niemieckich Żydów na margines życia społecznego. Ciągła propaganda antysemicka w radiu, gazetach, książkach i przemówieniach skutecznie podsycała zadawnione antyżydowskie resentymenty. “Miną lata zanim Niemcy powrócą do normalnego życia” – pisała dziennikarka Bella Fromm. – “Złowieszcza doktryna nazistowska (…) zakorzeniła się głęboko w umysłach dorosłych, młodzieży i dzieci”.
Niemcy przyglądali się biernie lub też wyrażali radość, gdy zmuszano Żydów do sprzedawania za grosze swoich domów i zakładów. Milczano, kiedy całe żydowskie rodziny znikały w tajemniczych okolicznościach. Z ich majątku Hilter brał środki na rozbudowę swojej armii.